Hôm nay là ngày giỗ
của mày.
Tau nhớ rõ
nhưng làm sao trở về thăm mộ
như những lần trước đây ?
Có lẽ mày đã hay
bọn mình mất nước !
Mày sướng hơn tau vì được nằm xuống trước
trên mảnh đất quê hương.
Còn thân tau giờ phải cảnh tha phương
biết bao giờ trở lại ?
Nơi mày nằm chắc có nhiều cỏ dại
hay bị phá tan đi làm kỹ nghệ công trường ?
Tau còn nhớ bọn mình hay nói chuyện quê hương
đời lính chiến vẫn hoài mơ làm Đẹp.
Những buổi hành quân tau làm thơ, mày chép
giữa rừng sâu mờ ảo bóng trăng sao.
Những đêm mưa nằm dưới chiến hào
gối đầu lên mũ sắt.
Mày hay mơ, mộng ngời lên ánh mắt,
ngày thanh bình trên khắp nẻo quê hương.
Bỏ lại sau lưng khói lửa chiến trường
về vui sống bên mẹ già, xóm nhỏ.
Những em gái hậu phương yêu thiên thần mũ đỏ
thường viết thư cho mày, tán gẫu chuyện tương lai.
Đời bọn mình đâu biết được ngày mai
khi tuổi lính không đếm bằng năm tháng
mà đếm bằng gian truân lửa đạn
phải không mày ?
Những chiều xuân đồn vắng gió heo may
mày mơ ước theo mây về viễn xứ.
Mày đố tau chuyện người xưa, lịch sử
thời Chiến Quốc Đông Châu.
Từ truyện Tàu sang đến tận trời Âu
mày biết cả giòng sông Seine bao nhánh,
Hoa Thịnh Đốn bao đường, trời Paris nóng lạnh.
Nhưng cuối cùng rồi cũng chuyện quê hương
với giấc mơ con, với mộng bình thường
không bao giờ có được !
Rồi một hôm mày lại nằm xuống trước
mắt mở trừng to như muốn hỏi : vì sao ?
Tại sao mày chết ? - khi mày chỉ ước ao
trông thấy mẹ già, đàn em, xóm nhỏ !
Khi mày nói đời thiên thần mũ đỏ
là bất tử trường sinh !
Tau đưa mày đi, đầu cúi làm thinh
và tự hỏi đến bao giờ gặp lại ?
Những em hâu phương, những người con gái
đã yêu mày, sao không thấy tiễn đưa ?
Trong lòng tau đang khóc, hay ngoài trời đang mưa ...

*

Và hôm nay ngày giỗ
tau xa rồi - có còn ai thăm mộ
nơi mày nằm, cỏ dại lạnh tàn hương
hay bị phá tan đi làm kỹ nghệï công trường ? ...

*

VÕ ĐẠI TÔN (Hoàng Phong Linh)